શાળા કે કોલેજમાં શિક્ષકોએ વિદ્યાર્થીઓની અનેક સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે. તેમ છતાં, કેટલીક સમસ્યાઓ એકસરખી દેખાતી હોય છે, પણ તેમને ઉકેલવા માટેના રસ્તાઓ દરેક પરિસ્થિતિમાં અલગ-અલગ હોઈ શકે છે. સામાન્ય ઉકેલ અપનાવવાનો પ્રયાસ ઘણીવાર નિષ્ફળ રહે છે, કારણ કે સમસ્યાની પાછળના કારણો અને પરિસ્થિતિ જુદી હોઈ શકે છે.
વિદ્યાર્થીઓ તરફથી આવતી સમસ્યાઓ ઘણીવાર ગૃહકાર્ય લાવવાનું ભૂલવું, અનિયમિત હાજરી, નિયમિત અભ્યાસ ન કરવો, ચોરી, ટોળા બનાવવી, ધમકાવવું, ટિપ્પણીઓ કરવી, અથવા તો ઘરગથ્થુ સમસ્યાઓ જેવી હોઈ શકે છે. આવા પ્રકરણોમાં શિક્ષક મહત્તમ બે રસ્તા અપનાવે છે: શિક્ષા કરવી અથવા સમજાવવાનો પ્રયત્ન કરવો.
તાત્કાલિક ઉકેલ મળતો હોવા છતાં, આ ઉપાયો કાયમી ઉપાયો સાબિત થતા નથી. સમસ્યાઓ ફરીથી ઉપજતી હોય છે, જે દર્શાવે છે કે આ પદ્ધતિઓ અધૂરી છે. આ પરિસ્થિતિમાં, પ્રશ્ન એ થાય છે કે કાયમી ઉકેલ માટે શિક્ષકે કેવી રીત અજમાવવી જોઈએ.
શિક્ષકે વિદ્યાર્થીઓના વર્તનને ધ્યાને રાખીને, તેનામાં છુપાયેલા કારણો શોધવા જરૂરી છે. વિદ્યાર્થીને નિર્ભય વાતાવરણમાં પોતાનો મુદ્દો રજૂ કરવાની તક આપવી જોઈએ. તટસ્થ અને અભય મૂલ્યાંકનથી શિક્ષક તે વાત સમજશે કે, વર્તન માટે વિદ્યાર્થીઓની પરિસ્થિતિ, ઘરગથ્થુ વાતાવરણ, સંગત અને અન્ય સંજોગો જવાબદાર હોઈ શકે છે.
વિદ્યાર્થીઓની સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે માત્ર દિમાગથી નહીં, પણ દિલથી કામ લેવું જરૂરી છે. વ્યક્તિગત વાતચીત દ્વારા વિદ્યાર્થીને સમજવું એ પહેલી તક છે, જે અસરકારક ઉકેલ તરફ માર્ગદર્શન આપે છે.
શિક્ષકો અને આચાર્યોની ભૂમિકા:
કોલેજ કક્ષાએ લેવાયેલા નિર્ણયો અમલમાં લાવવા નિષ્ફળતા જોતી વખતે વિદ્યાર્થીઓના કારણોને સાંભળવું પણ તટસ્થતા તરફ ઝુકાવવું જોઈએ. જો વિદ્યાર્થીઓના કારણોમાં વાજબી તારણ હોય, તો શિક્ષક અથવા આચાર્યએ તે સમજીને યોગ્ય ફેરફાર કરવો જોઈએ.
વિદ્યાર્થી અને શિક્ષક વચ્ચે ઉંડો સંબંધ અને સમજણ જ સમસ્યાઓના કાયમી ઉકેલ તરફ લઈ જશે. વિદ્યાર્થીના વિકાસ માટે લોકશાહીભર્યું અને સહાનુભૂતિયુક્ત વાતાવરણ ઉત્તમ છે.
0 ટિપ્પણીઓ