જ્યોર્જ બર્નાર્ડ શૉ: જીવન, વિચારો અને શ્રેષ્ઠ વિધાનોથી ભરપૂર યાત્રા

જ્યોર્જ બર્નાર્ડ શૉ, 17મી સદીના પ્રખ્યાત લેખક, નાટ્યકૃતિકાર અને સામ્યવાદી વિચારક, જેણે પોતાની કૃતિઓ અને વિચારો દ્વારા દુનિયાને વિશાળ અસર પામી. 26 જુલાઈ, 1856ના રોજ ડબ્લીન (આયરલેન્ડ)માં જન્મેલા બર્નાર્ડ શૉએ અસાધારણ નાટ્યકૃતિઓ લખી, જે આજે પણ અંગ્રેજી સાહિત્યનો મહત્વનો ભાગ છે. 1925માં તેમને શ્રેષ્ઠ રમૂજી નાટ્યકૃતિઓ માટે નોબેલ પ્રાઈઝ પ્રાપ્ત કર્યો હતો.

પ્રારંભિક જીવન અને સંઘર્ષ

જ્યોર્જ બર્નાર્ડ શૉનું પ્રારંભિક જીવન ગરીબી અને મુશ્કેલીઓમાં વિત્યું. 19મી સદીના સમયમાં તેમણે અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કર્યો. સ્કૂલ છોડવાનો સમય આવ્યો, પરંતુ તેમણે પછીના જીવનમાં સતત વાંચન અને લેખન માટે પોતાને સમર્પિત કર્યું. ઘણા વખત સુધી તેમણે નિષ્ફળતાની અનુભવ કર્યો, પરંતુ તેની આદતને કદી ન ગુમાવી. જો કે, તેમણે મ્યુઝિયમના રીડિંગરૂમમાં પોતાનો સમય પસાર કર્યો અને આગળ વધતા રહ્યા.

નાટકો અને વિચારો

બર્નાર્ડ શૉએ "પિગ્મેલિયન", "મેન એન્ડ સુપરમેન", "મેજર બાર્બરા", "હાર્ટ બ્રેક હાઉસ" જેવી શ્રેષ્ઠ નાટ્યકૃતિઓ લખી. "પિગ્મેલિયન" એ સામાજિક સ્તર અને વર્ગવિભાજન પર આધારિત એક મહત્વપૂર્ણ નાટક હતું. આ નાટકના વિષયને આધારે "My Fair Lady" નામની ફિલ્મને પણ ઘણો વખાણ મળ્યો.

જ્યોર્જ બર્નાર્ડ શૉના વિચારો ખૂબ જ અનોખા અને માર્ગદર્શનદાયી હતા. તેમણે કહ્યું હતું, "જિંદગીમાં ભૂલો કરવાનો અર્થ એ નથી કે તમે કશું નહીં કર્યું, પરંતુ તમે નવી રીતોથી શીખ્યા છો." તેમનો દ્રષ્ટિકોણ રોચક અને પ્રેરણાદાયક હતો. તેઓ આચાર અને સમાજ અંગે ગંભીર વિચાર વિમર્શ કરતા, અને ઘણા વાર એવું જણાવ્યું કે "જેઓ પોતાનું માઈન્ડ બદલતા નથી, તેઓ કાંઈ પણ બદલી શકતા નથી."

શાકાહારી અને સામ્યવાદી વિચારો

જ્યોર્જ બર્નાર્ડ શૉએ શાકાહારી બનવાનો નિર્ણય લીધો અને આ વિષય પર પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા. "મારું પેટ મરેલાં પ્રાણીઓનું કબ્રસ્તાન નથી," એવું તેમણે કહ્યું હતું. સામ્યવાદી વિચારધારા સાથે સંકળાયેલા બર્નાર્ડ શૉએ આ વિચારોને તેમના નાટકોમાં સચોટ રીતે રજૂ કર્યા.

પ્રેરણાદાયી કોટ્સ

જ્યોર્જ બર્નાર્ડ શૉના કોટ્સ આજે પણ બહુ પ્રેરણા આપતા છે. "જ્યારે તક આવે ત્યારે રાહ જોવાઈને નથી બેસવું, પણ આપણે પોતે જ તક ઊભી કરવી જોઈએ," તેમનો આ કોટ તેમણે જીવનને વ્યાવહારિક રીતે જીવવા માટે કટિબદ્ધતા આપી. તેમનો બીજું કોટ, "તમે જો તમારા આત્માને ઓળખવા માંગતા હો, તો તમારું કામ જુઓ," એ ખૂબજ અર્થપૂર્ણ છે.

અંતિમ દિવસો અને વારસો

જ્યોર્જ બર્નાર્ડ શૉનું અવસાન 2 નવેમ્બર, 1950ના રોજ હાર્ટફોર્ડ શાયર, ઈંગ્લેન્ડમાં થયું હતું. તેમનું જીવન અને વિચારો આજે પણ વિશ્વભરનાં સાહિત્યપ્રેમીઓ માટે પ્રેરણા बनीને રહ્યા છે. તેમની શ્રેષ્ઠ કૃતિઓ અને વિચારો આજે પણ સમાધાન અને વિચારધારાના સ્તરે અપાર પ્રેરણા આપતી રહ્યા છે.

સંક્ષેપ

જ્યોર્જ બર્નાર્ડ શૉ એ સાહિત્ય અને સમાજના ક્ષેત્રે એક મજબૂત પાયો ધરાવતાં વ્યક્તિ હતા. તેમના વિચારો, નાટકો અને વિધાન આજે પણ લોકપ્રિય છે. તે જીવનમાં વધુ સમજણ અને વિચાર કરવા માટે પ્રેરણા આપે છે, અને તેમના સ્વાતંત્ર્ય અને મનોવિજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણ આજે પણ અમૂલ્ય છે.

---

જ્યોર્જ બર્નાર્ડ શૉનાં વિધાન:

1. યોગ્ય તક આવે તેની રાહ ના જુઓ. તમે જાતે જ તક ઊભી કરો.

2. આશાવાદી લોકો અને નિરાશાવાદી લોકો બંને સમાજમાં કોઈ ને કોઈ પ્રદાન કરે છે. દા.ત., આશાવાદી લોકો વિમાનની શોધ કરે છે અને નિરાશાવાદી લોકો પેરાશૂટની શોધ કરે છે.

3. જેઓ પોતાનું માઈન્ડ બદલી શકતા નથી તેઓ કાંઈ પણ બદલી શકતા નથી.

4. આપણે રમવાનું બંધ કરવું ના જોઈએ, કારણ કે આપણે જ્યારે વૃદ્ધ થઈ જઈએ છીએ ત્યારે આપણે રમવાનું બંધ કરી દઈએ છીએ.

5. ભૂલને અને સફળતાને સંબંધ નથી એવું નથી. એટલું જ સમજી લો કે એકવાર થયેલી ભૂલનું ફરી પુનરાવર્તન ના કરો.

6. જીવનને ભૂલો કરવામાં વ્યતીત કરવું તે કાંઈ જ ના કરવા કરતાં વધુ ઓનરેબલ છે.

7. પકડેલો રસ્તો છેવટે ક્યાંક તો લઈ જાય જ છે.

8. ખોટા જ્ઞાનથી સાવધ રહો. અજ્ઞાન કરતાં ખોટું જ્ઞાન વધુ જોખમી છે.

9. યુદ્ધ કોણ સારું લડે છે તે નક્કી કરતું નથી, પણ કોણ રહી ગયો તે નક્કી કરે છે.

10. જીવનમાં બે જ પ્રકારની ટ્રેજેડીઓ છે. એક તો તમે તમારા હૃદયની ઈચ્છા પ્રમાણે પ્રાપ્ત કરી શકતા નથી અને બીજું તમને તમારી ઈચ્છા પ્રમાણે મળી જાય છે તે.

11. સજ્જન વ્યક્તિ એ છે કે જે દુનિયા પાસેથી જે લે છે તે કરતાં દુનિયાને વધુ આપે છે.

12. `લવ ફોર ફૂડ’ જેટલો બીજો કોઈ સાચો લવ નથી.

13. હું ઘણા વખત પહેલાં જ શીખી ગયો છું કે ભૂંડ સાથે કદી કુસ્તી કરવી નહીં. એમ કરવાથી તમે જ ગંદા થશો અને ભૂંડને એ જ ગમે છે.

14. જ્યોર્જ બર્નાડ શૉ કહે છે, અંગ્રેજી એ ખરાબ રીતે બોલવા માટેની સૌથી સરળ ભાષા છે.

15. એક નિયમ બનાવો કે જે પુસ્તક તમે વાંચવા માટે તૈયાર નથી એ પુસ્તક તમારા બાળકને કદીયે વાંચવા આપશો નહીં.

16. સ્વ નિયંત્રણ એ એક ગુણ છે.

17. જીવન સરળ નથી, પરંતુ જો હિંમત હોય તો તે આનંદદાયક બની શકે છે.

18. વ્હિસ્કી એ સૂર્ય પ્રકાશનું પ્રવાહી સ્વરૂપ છે. (નોંધ: શરાબનું સેવન હાનિકારક છે.)

19. મારો ધર્મ? હું મિલિયોનર છું એ જ મારો ધર્મ છે.

20. સુખી પરિવાર એ સ્વર્ગનું પૂર્વ સ્વરૂપ છે.

21. જે માનવી ૨૦ વર્ષની વયે સામ્યવાદી નથી તે મૂર્ખ છે અને જે માનવી ૩૦ વર્ષની વયે પણ સામ્યવાદી નથી તે મહામૂર્ખ છે (બર્નાડ શૉ સામ્યવાદી હતા).

22. જીવન મારા માટે મીણબત્તી નથી, પરંતુ ટોર્ચ લાઈટ છે.

23. જો કોઈ મનુષ્યને તમે કાંઈ પણ શીખવવા પ્રયત્ન કરશો તો તે કદી શીખશે નહીં.

24. ભૂતકાળને કારણે આપણે ડાહ્યા-વાઈજ બનતા નથી, પરંતુ ભવિષ્યની જવાબદારીઓના કારણે વાઈઝ બનીએ છીએ.

25. જેટલું હું વધારે કામ કરું છું તેટલું વધારે હું જીવું છું.

26. મોટા ભાગના લોકો પ્રાર્થના કરતા નથી, પરંતુ ભીખ જ માંગે છે.

27. તમે દર્પણમાં તમારો ચહેરો જોવા માટે જુઓ છો, પરંતુ તમારા આત્માને જોવો હોય તો તમે તમારું કામ નિહાળો.

28. બધા જ અર્થશાસ્ત્રીઓને ભેગા કરી તેમણે શું કહ્યું તે જોશો તો તમે કદીયે કોઈ નિરાકરણ પર આવી શકશો નહીં.

29. આઝાદીનો મતલબ છે જવાબદારી.

30. ઈશ્વને શોધવા હોય તો બગીચામાં જાવ.

31. પૈસાનો અભાવ બધાં જ દૂષણોનું મૂળ છે.

32. તમેથી ક્યારેય કાયમ માટે શ્રેષ્ઠ બનવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ, પરંતુ ત

મારે બધા માટે કાયમ શ્રેષ્ઠ બનીને બેસવું જોઈએ.

33. **જ્યાં સુધી કાયમ સાઇફિટી પંક્તિ સુધી તમે કાનૂની અધિકાર નહીં મેળવો.